2025 ЖЫЛҒЫ МАМЫР — ӨЗБЕКСТАНДАҒЫ ТҰРАҚТЫ ДАМУ БАҒЫТЫН БІРІКТІРУ КЕЗЕҢІ
2025 жылғы мамыр Өзбекстан трансформациясының маңызды кезеңіне айналып, елдің саяси курсындағы тұрақты дамуға терең бағытталғандығын көрсетті. Бір ай ішінде республика сыртқы саяси бастамаларды бірізді жүзеге асырып, инвестициялық белсенділікті күшейтіп, цифрлық және әлеуметтік жаңғыртуларда алға жылжыды. Белсенді халықаралық дипломатия және стратегиялық келісімдерге қол жеткізу аймақ пен әлемдегі елдің позицияларын нығайтуға септігін тигізді. Сонымен қатар ішкі реформалар мен жаңғырту жобалары теңдестірілген өсу мен азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға ұмтылысты айқындап тұр.
Халықаралық аренада Өзбекстан көпвекторлы сыртқы саясатты ұстана отырып, белсенді және жауапты аймақтық ойыншы ретінде өз статусын бекітіп келеді. Президент Шавкат Мирзиеевтің Мәскеуде Ұлы Жеңістің 80 жылдығына арналған салтанатты шараларға қатысуы Владимир Путинмен стратегиялық байланыстардың маңыздылығын көрсете отырып, екіжақты келіссөздермен сүйемелденді. Сонымен қатар Еуропаға сапарлар және Будапешт қаласында Түркі мемлекеттері ұйымының саммитіне қатысу Өзбекстан дипломатиясының икемділігі мен ашықтығын көрсетті. Инвестициялық портал құру, «TURK-TRADE» платформасы мен логистикалық форумды ұйымдастыру бастамалары Ташкенттің түркі кеңістігінің экономикалық құрылымына ықпал етуге деген белсенді ниетін білдіреді. Словения мен Италияда көлік, цифрландыру және білім саласындағы келісімдер Еуропалық Одақпен экономикалық байланыстарды кеңейтуді бекітті. Ал Осакадағы EXPO-2025 халықаралық көрмесіне қатысу Өзбекстанның жаһандық диалог пен инновациялық ынтымақтастыққа дайын екендігінің символы болды.
Мамыр айындағы ішкі экономикалық күн тәртібі үлкен амбицияларды көрсетіп қана қоймай, осал тұстардың да бар екенін айқындайды. Мемлекеттік қарыз 42,4 миллиард долларға дейін өсті, бұл ІЖӨ-нің 33,5%-ын құрайды және қаржылық тұрақтылыққа қатысты негізді алаңдаушылық тудырды. Осыған байланысты Азия даму банкімен 3,6 миллиард доллар сомасына жасалған келісім — маңызды қадам болғанымен, тәуекелдерді мұқият бағалауды қажет етеді. Қаржыландыру білім, көлік және су инфрақұрылымын дамытуға бағытталады. Ұлттық валютаның нығаюы экспорттық табыстардың өсуі, ақша аударымдары және рейтинг агенттіктерінің оң болжамдарымен ішінара түсіндіріледі, бұл макроқаржылық тұрақтылықтың кейбір жақсарғанын көрсетеді. Дегенмен ұзақ мерзімді тұрақтылық ішкі қаржыландыру көздерінің өсуі мен экономиканың әртараптандырылуына тәуелді.
Әлеуметтік саясат пен білім беру жүйесі де айтарлықтай өзгерістерге ұшырап, бағыттары мақсатты түрде жүзеге асырылып, цифрландыруға және теңсіздікпен күресуге бағытталған. Негізгі шешімдердің бірі — жаңа оқу жылынан бастап қашықтықтан оқытудың тоқтатылуы туралы хабарландыру, бұл білім сапасын жақсартуға және мамандарды заманауи даярлау форматына көшуге деген ұмтылысты көрсетеді. 1 тамызға дейін барлық жоғары оқу орындары ерекше брендтер алады, бұл академиялық бірегейлікті қалыптастыруға және бәсекеге қабілеттілікті арттыруға ықпал етеді деген үміт бар. Әлеуметтік осал топтарды қолдау ерекше назарда: аз қамтылған отбасылардан шыққан үздік студенттерге шәкіртақылар тағайындалды, ал мүгедектігіне байланысты зейнетақы рәсімдеуі енді өтініш бермей-ақ, цифрлық мемлекеттік модельді енгізудің бір бөлігі ретінде автоматты түрде жүргізіледі.
Мамыр айы туризм саласында айтарлықтай ілгерілеуді көрсетті, бұл саланың дәстүрлі экономика секторынан «жұмсақ күш» құралына және аймақтық дамуға айналуы байқалды. Хорезм облысындағы ашылған «Арда Хива» туристік кластері жылына 3 миллионға дейін турист қабылдау әлеуетіне ие. Жизақ облысында М-39 стратегиялық көлік дәлізіне кіретін көпфункционалды BMB Village кешені іске қосылды. Туристік тартымдылықты арттыруға Қытаймен визасыз режим енгізу және ТМД елдерінің азаматтары үшін ішкі төлқұжаттар бойынша кіруді жеңілдету маңызды қадам болды. Статистика осы шаралардың тиімділігін растайды: 2025 жылғы сәуір айы шетелдік туристер саны бойынша рекордтық көрсеткішке жетті — бір айда миллионнан астам адам келді.
Технологиялық және инфрақұрылымдық жаңғырту бағытында да маңызды қадамдар жасалуда. Ташкент облысында Huawei компаниясының 480 кВт қуатты ультражылдам зарядтау станциясы іске қосылды, бұл толыққанды электромобиль инфрақұрылымын құрудың бастамасын білдіреді. Сонымен қатар 40 микро ГЭС құрылысын іске асыру жобасы басталды, бұл экологиялық бағыт пен тұрақты энергетика саласындағы стратегиялық мақсаттарға сәйкес келеді. Өзбекстанның Centrum Air әуе компаниясының желісін кеңейту және жергілікті авторлар үшін YouTube-та контентті монетизациялау жаңа мүмкіндіктер ашады, бұл халықтың мобильдігін арттыруға және цифрлық экономиканы дамытуға ықпал етеді, ал болжам бойынша жылына 50 миллион долларға дейін табыс әкелуі мүмкін.
Осылайша, 2025 жылғы мамыр — прагматизм, инновациялар және әлеуметтік сезімталдықты үйлестіретін мемлекеттік дамудың жаңа моделін қалыптастыруға бағытталған күш-жігердің айнасы болды. Дегенмен жаңғырту жолында қиындықтар сақталуда: жоғары қарыз жүктемесі, институционалдық реформаларды жалғастыру қажеттілігі және әлеуметтік-экономикалық дамудың өңірлік теңсіздіктерін азайту талап етіледі.
Реформаларға берілген курс бұрынғы бірізділікте сақталса, Өзбекстан Орталық Азияда теңдестірілген және инклюзивті жаңғыртудың үлгісіне айналуға қабілетті. Бүгінде республика жаһандық өзгерістерге бейімделіп қана қоймай, кері әсерін тигізіп, өзінің даму траекториясын қалыптастырып, тұрақсыз халықаралық ортада тұрақты өсудің баламалы жолын әлемге ұсынуда.
Апсаттарова Гулзада Абдусагатовна
«Central Asian Dream» жобасының
Өзбекстан бойынша сарапшысы
30.06.2025