Сараптамалық пікірлер
Жарияланған күні
Бастап
Дейін
2025 ЖЫЛЫ ӨЗБЕКСТАННЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУЫ
2025 жылы Өзбекстанның экономикалық дамуы негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің тұрақты және қарқынды өсімімен сипатталды. Бұл динамика елге аймақтың ең жылдам дамып келе жатқан экономикасы ретіндегі мәртебесін нығайтуға мүмкіндік берді. Ресми статистикалық деректерге сүйенсек, жыл қорытындысы бойынша елдің жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 145 миллиард АҚШ долларынан асты. Бұл көрсеткіш тек экономикалық жетістік қана емес, елдің жаһандық нарықтағы салмағын арттырған маңызды символдық меже болды. ЖІӨ-нің нақты өсімі жыл соңында 7%-дан жоғары көрсеткішті көрсетті
Толығырақ
САУДАНЫ ИНСТИТУЦИОНАЛИЗАЦИЯЛАУ: ҚЫТАЙ ЖӘНЕ ОРТАЛЫҚ АЗИЯ
Қытай үшін Орталық Азия – сенімді стратегиялық тыл және маңызды нарық, ал аймақ елдері үшін Қытай – технологиялардың, инвестициялардың және үлкен нарықтың қайнар көзі. 2025 жылдың қорытындысы көрсеткендей, бұл қарым-қатынастар енді тек сатып алу-сату деңгейінде емес, бірлескен өндіріс, технологиялық алмасу және ортақ инфрақұрылымдық кеңістік құру деңгейінде дамып жатыр. Осылайша, 106,3 миллиард долларлық сауда айналымы – бұл болашақтағы бұдан да ауқымды интеграциялық процестердің бастамасы ғана. Орталық Азия елдерінің Еуразиялық кеңістіктегі рөлі артып, аймақ жаһандық экономикалық процестердің белсенді қатысушысына айналды. Бұл ынтымақтастық алдағы жылдары да өңірдің тұрақты дамуы мен гүлденуінің негізгі қозғалтқышы болып қала бермек.
Толығырақ
Орталық Азия неге кедей?
Неге бір мемлекеттер бай, ал басқалары кедей күйде қалып отыр? Бұл сұраққа Дарон Аджемоглу мен Джеймс Робинсон өздерінің әйгілі «Why Nations Fail» еңбегінде институционалдық тұрғыдан жауап береді. Авторлардың негізгі тезисі – елдердің табысты немесе сәтсіз болуы географияға, табиғи ресурстарға немесе технологияға емес, ең алдымен саяси және экономикалық институттардың сапасына байланысты. Біз авторлармен келіспейміз... Біздің пікірді мақаладан оқи аласыздар
Толығырақ
ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ЕЛДЕРІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ИМИДЖІ
Қазіргі жағдайларда Орталық Азия елдерінің халықаралық имиджін қалыптастыру жүйелі әрі көпөлшемді сипатқа ие болуда. Бұл үдерісте бұқаралық ақпарат құралдары мен жаңа медиа сыртқы саяси позициялаудың қосымша тетігі емес, негізгі құралдарының біріне айналып отыр. Халықаралық қатынастардың медиатизациясы жағдайында дәл медиакеңістік мемлекеттердің нарративтері, интерпретациялары мен символдық бейнелері арасындағы бәсекенің басты аренасы ретінде көрініс табады.
Толығырақ
ТҮРІКМЕНСТАНДАҒЫ ҚАУІПСІЗДІК: ОРТАЛЫҚТАНДЫРЫЛҒАН БАСҚАРУ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ТҰРАҚТЫЛЫҚТЫҢ ИНСТИТУЦИОНАЛДЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Халықаралық қауіпсіздік рейтингтері Түрікменстанды терроризм қаупі төмен және қазіргі кезеңде ішкі қарулы жанжалдар тіркелмеген мемлекет ретінде сипаттайды. Сонымен қатар, бұл көрсеткіштерді елдің саяси-институционалдық контекстінен тыс қарастыру оның даму моделін түсіндіруде шектеулерге әкелуі мүмкін. Қауіп деңгейінің төмен болуы саяси бәсекенің шектеулі сипатымен, ақпараттық кеңістіктің реттелуімен және азаматтық қоғам институттарының әлсіз дамуымен қатар байқалады. Осы факторлар қоғамдық қақтығыстардың ашық көрініс алу ықтималдығын төмендететін құрылымдық жағдай қалыптастырады.
Толығырақ
2026 ЖЫЛЫ ТӘЖІКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СЫРТҚЫ САЯСАТЫ: БАҒЫТТАР, ӨЗГЕРІСТЕР ЖӘНЕ ЖАҺАНДЫҚ АРЕНАДАҒЫ ЫҚПАЛЫ
2026 жылы Тәжікстан Республикасының сыртқы саясаты халықаралық қатынастардың дамуы тұрғысынан жаңа басымдықтар мен тұрақты динамиканы көрсетеді. Негізінен, ол экономикалық дипломатияны нығайтуға, көпжақты ынтымақтастықты кеңейтуге және өңірлік әрі жаһандық бастамаларға белсенді қатысуға бағытталған күйінде қалуда. Тәжікстанның сыртқы саяси стратегиясы дәстүрлі серіктестермен қарым-қатынасты сақтай отырып, экономикалық тұрғыдан белсенді мемлекеттермен және халықаралық институттармен терең өзара іс-қимыл орнатуға ұмтылыс арасындағы тепе-теңдікке негізделген.
Толығырақ
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚТЫҢ ЭКОНОМИКА МЕН БАСҚАРУҒА ӘСЕРІ: ЖАСТАР КӨЗҚАРАСЫ
Жастардың сыбайлас жемқорлыққа көзқарасы олардың экономикалық мінез-құлқына, басқару мәдениетіне және болашақтағы кәсіби ұстанымына тікелей әсер етеді. Сондықтан жастар арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы экономикалық ойлау мен тиімді басқару қағидаларын қалыптастыру Орта Азия елдерінің тұрақты дамуының маңызды мақсаттарының бірі болып саналады.
Толығырақ
ҚЫРҒЫЗСТАННЫҢ СЫРТҚЫ САЯСИ КҮН ТӘРТІБІНДЕГІ АҚШ және ВИЗАЛЫҚ ДИАЛОГ
2026 жылдың 14 қаңтарында Бішкекте Қырғыз Республикасының АҚШ-тағы елшісі Айбек Молдогазиевтің АҚШ Мемлекеттік департаментінің Орталық және Оңтүстік Азия істері жөніндегі көмекші көмекшісі Джон Поммершайммен кездесуі Қырғызстан - АҚШ қарым-қатынасының маңызды саяси оқиғаларының біріне айналды. Бұл кездесу екіжақты келіссөзді күшейту, визалық саясат және экономикалық ынтымақтастық мәселелеріне арналды және қазіргі кезде Қырғызстанның сыртқы саяси күн тәртібінде басты назарда тұрған тақырыпқа айналды.
Толығырақ
2025 ЖЫЛҒЫ ҚЫТАЙ-ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ҚАТЫНАСТАРЫ: НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТЕНДЕНЦИЯЛАР
2025 жыл қытайлық-орталықазиялық қатынастардың тереңдеуімен, инфрақұрылымдық интеграцияның кеңеюімен, сауда мен инвестициялардың өсуімен және гуманитарлық байланыстардың нығаюымен ерекшеленіп, Орталық Азияны Қытайдың еуразиялық кеңістіктегі негізгі серіктестерінің біріне айналдырды.
Толығырақ
ЖЕҢІС ПЕН ИМИДЖ: ӨЗБЕКСТАН U‑23 ҚҰРАМАСЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АРЕНАДАҒЫ РӨЛІ
Өзбекстан жастар құрамасының (U-23) Сауд Арабиясындағы Азия Кубогында топтық кезеңнен бірінші орынмен шығуы — бұл тек спорттық жетістік емес, сонымен бірге Өзбекстанның халықаралық аренадағы имиджі мен ықпалын нығайтуының көрсеткіші. Оңтүстік Корея және Иран сияқты дәстүрлі мықты командаларды жеңу — елдің аймақтағы ірі ойыншылармен бәсекелестік жағдайында өзіне деген құрметті қалыптастыра алатынының белгісі.
Толығырақ
ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІЛЕР ЖАСТАРДЫҢ САЯСИ БОЛМЫСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
Әлеуметтік медианың пайда болуы коммуникация мен әлеуметтік өзара әрекеттесу ландшафтын түбегейлі өзгертті. Facebook, Twitter, Instagram және TikTok, threads сияқты платформалар енді ойын-сауық немесе жеке байланыс құралы ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік өзара әрекеттесу платформаларына айналды. Бұл қоғамдық дискурс, әлеуметтік жұмылдыру және ең бастысы жеке тұлғаны қалыптастыру үшін өте маңызды. Бұл құбылыс әсіресе әлеуметтік медиа экожүйесімен тығыз байланысты цифрлық ұрпақ деп аталатын жастар арасында айқын көрінеді. Олар үшін әлеуметтік медиа-бұл жай ғана құрал емес, сонымен қатар күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі, оның ішінде бағдарлау және саяси көзқарастары мен қалауларын білдіру.
Толығырақ
КВАДРО-АЙМАҚ: ОРТАЛЫҚ АЗИЯ БІРЛІГІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Хантингтонның «өркениеттер қақтығысы» тұжырымдамасы мәдени айырмашылықтар қақтығысқа әкеледі дейді. Алайда Орталық Азия тәжірибесі керісінше: бұл аймақ – мәдениеттер тоғысының, синтезінің үлгісі. Түркі-парсы ықпалы, исламдық дәстүр мен зайырлы даму, Ұлы Жібек жолының мұрасы – бәрі осы кеңістікте үйлесім тапқан. Бүгінде Орталық Азияның біртұтас өркениет ретінде танылмауының басты себебі – аймақ елдерінің өздерін ортақ өркениеттік қауымдастық ретінде сезінбеуі. Ұлттық мемлекет құру үдерісі аймақтық бірегейлікті әлсіретті. Бұған саяси мүдделердің әртүрлілігі, су ресурстары мәселесі және сыртқы ойыншылардың ықпалы да әсер етіп отыр. «Квадро-аймақ» – осы мақсаттарға жетудің теориялық моделі.
Толығырақ