Сараптамалық пікірлер
Жарияланған күні
Бастап
Дейін
ӨЗБЕКСТАННЫҢ 2025 ЖЫЛҒЫ ЖОСПАРЛАРЫ: ЖАҢА БАСТАМАЛАР МЕН РЕФОРМАЛАР
2025 жылы Өзбекстанда көптеген саяси, экономикалық және әлеуметтік өзгерістер орын алмақ. Президент Шавкат Мирзиеевтің бастамалары аясында елде көптеген реформа мен жаңашылдықтар жүзеге асырылуда. Бұл өзгерістер Өзбекстанның ішкі жағдайына ғана емес, халықаралық аренада да елдің беделін көтеруге бағытталған. Осы тұрғыда 2025 жылы күтілетін маңызды өзгерістер мен бастамалар туралы талдайық.
Толығырақ
С. ЛЕБЕДЕВ, Н. ЕРМЕКБАЕВ, Қ. САРЫБАЙ, Х. ТАХА, К. ОМУРАЛИЕВ, И. ТАСМАҒАМБЕТОВ және Б. САҒЫНТАЕВ.
Халықаралық қатынастардың «ірі ойыншыларымен» түрлі сұрақтарды реттеуде Орталық Азиялық жас мемлекеттер үшін түрлі платформалардың болуы, оның үстіне Бас Хатшылық қызметтерде ел азаматтарының отыруы ұтымды қадамдар. Бірақ ТМД арқылы Ресей, ШЫҰ арқылы Қытай өзінің аймақтағы «салмақтарын» арттыруды көздейтінін де ұмытпауымыз керек. «Ортақ тарихымыз, ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан достығымыз бен тату көршілік дәстүріміз бауыр¬лас халықтарды бұрынғыдан да жа¬қын-дастыра түсетін мызғымас тұғыр болып қала беретіні анық »-деген тұжырымды жасай отырып, Қазақстан Республикасы Президенті Қ.К. Тоқаев «Орталық Азия +» форматының маңызын атап өтті. Қалай дегенмен де, өгізді де өлтірмей, арбаны да сындармай салқынқанды саясат жүргізудің жолы – «Орталық Азия+» форматы болып тұр.
Толығырақ
ТҮРІКМЕНСТАН: ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ, СПОРТТАҒЫ ЖЕТІСТІКТЕР ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК ЖАҢҒЫРУ
Түрікменстан билігі халықаралық аренада өз имиджін жақсартуға және елдің экономикалық, спорттық жетістіктерін насихаттауға көп көңіл бөліп келеді. Алайда, әлеуметтік мәселелер – халықтың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін маңызды факторлар – екінші қатарда қалып жатқандай көрінеді. Түрікменстанның даму болашағы қабылданған стратегиялық шешімдер мен халықаралық серіктестіктерге ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік реформаларға да байланысты болады.
Толығырақ
2025 ЖЫЛЫ ТӘЖІКСТАН ТМД-ДА: ПОСТКЕҢЕСТІК КЕҢІСТІГІНДЕ ОНЫҢ ЫҚПАЛЫ МҮМКІН БЕ?
2025 жылы Тәжікстан Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына (ТМД) төрағалық етеді, бұл ел үшін бірқатар стратегиялық мүмкіндіктер ашқанымен, сонымен қатар күрделі сын-қатерлерді де туындатады. Біз білетіндей, халықаралық ұйымдарға төрағалық ету дәстүрлі түрде елдің дипломатиялық позициясын күшейту, оның ықпалын кеңейту және ұлттық мүдделерін алға жылжыту мүмкіндігі ретінде қарастырылады. Алайда, бұл мәртебе Тәжікстанның посткеңестік кеңістікте беделін арттыра ма, әлде оның рөлі шектеулі күйінде қалады ма деген сұрақ ашық күйінде қалып отыр.
Толығырақ
АПТА ЖАҢАЛЫҚТАРЫ: ҚЫТАЙДЫҢ НАЗАРЫ ҚЫРҒЫЗСТАНҒА АУДЫ МА?
2025 жылдың 4-7 ақпанында ҚХР төрағасы Си Цзиньпиньнің шақыруымен Қырғыз президенті Садыр Жапаров Қытайға мемлекеттік сапарын жоспарлауда. Соңғы уақытта, Қытай мен Қырғыз Республикасының қарым-қатынасының динамикасының өсуі байқалады. Қытайдың Қырғыз Республикасына деген қызығушылығын ел болашағына қауіп ретінде ғана емес, ел экономикасының дамуына импульс беруші қозғаушы күш ретінде қарастыруға болады. Себебі, Қытайда бәрімізге белгілі үлкен нарық бар, сонымен қатар елдің экономикалық әлеуетін ескеретін болсақ бұл елмен серіктес болуға ұмтылатындар да аз емес. Алдағы онжылдық тек Қырғызстан ғана емес, жалпы Орталық Азия аймағы сыртқы міндеттемелерін қаншалықты тиімді пайдалана алатынын, сондай-ақ Қытай «экономикалық ғажайыбымен» қаншалықты бөлісуге дайын екенін көрсететін болады.
Толығырақ
2025 ЖЫЛДЫҢ ҚАҢТАР АЙЫНДАҒЫ ӨЗБЕКСТАННЫҢ ҚОРЫТЫНДЫЛАРЫ: ЭКОНОМИКАЛЫҚ, САЯСИ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК ӨЗГЕРІСТЕР
Өзбекстан үшін 2024 жыл ішкі және сыртқы саясатта айтарлықтай өзгерістерге толы жыл болды. Елдегі демографиялық өсімнен бастап, халықаралық қатынастар мен экономиканың түрлі салаларындағы жаңалықтарға дейін көптеген маңызды оқиғалар орын алды. Маңыздысы, 2024 жыл ел үшін халықаралық дипломатия, экономикалық өсу және әлеуметтік реформалар тұрғысынан айтарлықтай ілгерілеген кезең болды, бірақ сонымен бірге ішкі саясатта, халықаралық аренада да жаңа сын-қатерлерге тап болды. Бұл талдау Өзбекстанның ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен перспективаларына әсерін ескере отырып, елдің сыртқы саясатының, экономикалық дамуының және әлеуметтік жағдайының негізгі тенденцияларын қарастырады.
Толығырақ
ОРТАЛЫҚ АЗИЯҒА ИНТЕГРАЦИЯ КЕРЕК ЕМЕС
Орталық Азияның мұраты – «бірлік» дейміз. «Бірлік» десек ойға бірден халықаралық қатынастардағы «интеграция» термині келеді. Интеграция – ортақ мақсатқа бірлесіп қол жеткізу мақсатында құрылған мемлекетаралық бірлестіктер, тіпті кей жағдайда түрлі елдердің бірігуіне әкелетін үдерістер. Ал мемлекет аралық институтцианалды ұйым құру дегеніңіз – өз мемлекетіңіздің шешім шығару, шешім қабылдау тетіктерінің бір бөлігін мемлекеттен жоғары институтқа беру деген сөз. Ал тәуелсіздікке сарыла жеткен, оның үстіне әлі де болса «ұлттық мемлекет» құру үдерісіндегі Орталық Азиялық «бесеу» мұндай ережеге келісуге ең бірінші кезекте «сана» деңгейінде дайын емес.
Толығырақ
2025 ЖЫЛДЫҢ ҚАҢТАРЫ: ТҮРІКМЕНСТАННЫҢ ЖЕТІСТІКТЕРІ МЕН СЫН-ТЕГЕУРІНДЕРІ
2025 жылдың қаңтары Түрікменстан үшін маңызды әрі сабаққа толы кезең болды. Ел мәдени және экономикалық жетістіктерге жеткенімен, тұрмыстық жағдайлар, әлеуметтік әділдік және азаматтық құқықтар саласындағы мәселелерді де шешу қажеттігі айқындалды. Алдағы уақытта билік бұл проблемаларды шешуге және елдің тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған батыл әрі тиімді қадамдар жасауы тиіс.
Толығырақ
ТӘЖІКСТАН МЕН ИРАН АРАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ ЖАҢА ҚАДАМДАРЫ
1992 жылдың 8 қаңтарынан бастап Тәжікстан Республикасында ең алғашқы болып дипломатиялық өкілдігін ашқан Иран Ислам Республикасы еді. Өткен 32 жыл ішінде Иран Ислам Республикасы Президенттері Тәжікстан Республикасына ресми сапармен 13 рет болыпты. 2025 жылдың 15 қаңтарында Иранның жаңа Президенті Масуд Пезешкианның ресми сапары аясында екі ел басшылары стратегиялық маңызды құжаттарға қол қойып, әріптестіктің жаңа кезеңін айқындады.
Толығырақ
ЖЫЛ БАСЫНДАҒЫ БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР: «ҚЫТАЙ-ҚЫРҒЫЗСТАН-ӨЗБЕКСТАН» ТЕМІРЖОЛЫ
Ай қорытындысы: ҚЫРҒЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ 2025 жыл басталғалы Қырғыз Республикасында біршама жаңалықтар орын алды. Қаңтар айын қорытындылайтын болсақ, ел президенті бірнеше заңға қол қойып, өзгертулар мен толықтырулар енгізді. Сонымен қатар, Бішкекте елдегі өткен жылдағы негізгі экологиялық мәселелердің бірі болған ауаның ластану деңгейін бақылайтын құрылғылар орнатылды. Елдегі кино индустрия саласы үшін жыл жақсы жаңалықтармен басталды. ​2024 жылдың соңында ресми құрылысы басталған «Қытай-Қырғызстан-Өзбекстан» теміржол жобасына да Қырғызстандық үкімет басшылары, қоғам белсенділері және сарапшылар өз пікірлерін білдіріп, таласа талқылауда.
Толығырақ
ҚЫТАЙ МЕН ОРТАЛЫҚ АЗИЯ ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ 2024 ЖЫЛҒЫ НӘТИЖЕЛЕРІ
2024 жыл инфрақұрылым, сауда және мәдениет сияқты әртүрлі секторлардағы стратегиялық ынтымақтастықтың кеңеюімен және өршіл жобалармен сипатталатын Қытай мен Орталық Азия арасындағы қарым-қатынастардың дамуындағы маңызды кезеңді білдіреді. Қытайдың "Белдеу және жол" сияқты жаһандық бастамалары инфрақұрылым мен мәдени алмасуды дамыта отырып, аймақтың даму динамикасына айтарлықтай әсер етті. Сонымен қатар, қытайлық "Белдеу және жол" бастамасы инфрақұрылымды, сауданы және экономикалық ынтымақтастықты кеңейту арқылы Орталық Азия елдерінің интеграциясына елеулі үлес қосуда.
Толығырақ
ЖЫЛ ҚОРЫТЫНДЫСЫ: ӨЗБЕКСТАН ҮШІН 2024 ЖЫЛ ҚАНДАЙ ӨЗГЕРІСТЕР АЛЫП КЕЛДІ?
Өзбекстан үшін 2024 жыл ішкі және сыртқы саясатта айтарлықтай өзгерістерге толы жыл болды. Елдегі демографиялық өсімнен бастап, халықаралық қатынастар мен экономиканың түрлі салаларындағы жаңалықтарға дейін көптеген маңызды оқиғалар орын алды. Маңыздысы, 2024 жыл ел үшін халықаралық дипломатия, экономикалық өсу және әлеуметтік реформалар тұрғысынан айтарлықтай ілгерілеген кезең болды, бірақ сонымен бірге ішкі саясатта, халықаралық аренада да жаңа сын-қатерлерге тап болды.
Толығырақ